X
تبلیغات
IRANIAN NURSING & EMT HOME CENTER - برنامه ریزی شیفت در پرستاری

IRANIAN NURSING & EMT HOME CENTER

NURSING & EMT PROBLEM & NURSING & EMT EDUCATION & NURSING & EMT TRAINING & iranian nursing chat room

برنامه ریزی شیفت در پرستاری

 

 

 برنامه ریزی یکی از وظایف مهم مدیزیت است که مانند پلی زمان حال را به اینده مربوط می کند. برنامه ریزی در واقع به ان دسته از اقداماتی اطلاق میشود که مشتمل بر پیش بینی هدف ها واقدامات لازم برای رویارویی با تغییرات و مواجه شدن با عوامل نامطمئن ، از طریق تنظیم عملیات اینده است .سه ویژگی عمده در برنامه ریزی عبارتند از :1- برنامه ریزی ماهیتا با پیش بینی همراه است.2- برنامه ریزی یک نظام تصمیم گیری است. 3- برنامه ریزی بر نتایج مطلوبی تاکید دارد کهدر اینده بدست می اید.(5)

 

روش های تامین نیروی انسانی(2):شامل دو روش سنتی و چرخشی است :

n   روش سنتی: قدیمی ترین ورایج ترین روش است که سرپرستار  نیروی انسانی لازم را تنظیم کرده و ان را به دفتر پرستاری می فرستد ودر انجا متمرکز می گردد.

  مزایا : دفتر پرستاری می تواند هر گونه تغییری درالگوی نیروی انسانی ایجاد کند.و سر پستاذ می تواند از پرستار شناور استفاده کند سنجش دقبق ساعات مورد نیاز پرستاری از این طریق قابل اندازه گیری است.

روش چرخشی : 

الگوی تامین نیروی انسانی برای مدت زمان معین چهار،شش،هفت ویا دوازده هفته اجرا وسپس تکرار می شود.

مزایا :

این الگو اجازه می دهد که در صورت نیاز از پرستار شناور استفاده شود،بطور نسبی ساعات خوب وبد بین همه پرستاران توزیع می گردد

،هر پرستار از برنامه کاری خود با خبر  است.پرستاری که تازه در بخش شروع به کار کرده می تواند در این برنامه قرار بگیرد.

معایب:امکان خستگی در پرستاران و احتمال بالا رفتن خطا وجود دارد.

 

n برنامه ساعت کار :

تنظیم برنامه ساعت کار فعالیتی بسیار حساس و دقیق است که در صورت عدم دقت و توجه کافی علاوه بر اینکه نظم بخش ها مختل می شود عده ای بیمار و پرستار ناراضی ، ارامش محیط کار را بهم میزنند.

عمده روش های تنظیم  برنامه ساعت کار در بخش های بیمارستان به شرح زیر است(1)

 

1- روش دوره ای(سنتی) cyclical method: در این روش برنامه ساعات کار هر 4-6 یا 7-12 هفته یکبار تغییر پیدا می کند که در این روش امکان تقویت نیروی انسانی  به وسیله پرسنل سیار وجود دارد.

 ساعات کار به صورت عادلانه بین همه کارکنان تقسیم می شود لذا امکان تبعیض کمتر است.

کارکنان از قبل از برنامه کار خود مطلع هستند.و میتوانند برای کار های خودشان از قبل برنامه ریزی کنند .حتی یک فرد معمولی نیز می تواند این نوع برنامه را تنظیم کند.

در این روش لااقل 14 ساعت مرخصی در بین دو نوبت کاری و 4 روز تعطیلات اخر هفته در طول هر شش هفته وجود دارد.

 

2- برنامه 10 ساعت کار و 4 روز کار در هفته

در این روش استفاده از تعطیلات اخر هفته و تعطیلات مدنظر قرار می گیرد و ساعات کاری از 7 صبح تا5/17عصر ،13 عصر تا 5/23 شب ،و 21 شب تا 5/7 صبح.

مزایا:وجود تعطیلات طولانی باعث کاهش خستگی در کارکنان می شود.

معایب:ساعات طولانی کار سبب کاهش کیفیت مراقبت واثر بخشی و همچنین افزایش تعداد حوادث می شود.(3)

 

3- برنامه نوبت کاری و 5 روز در هفته و 8 ساعته :

این روش از سال 1940 میلادی متداول شده است .نوبت کاریها به ترتیب  از7صبح تا 5/3 عصر ، 3 عصر تا 5/11 شب ،11 شب تا 5/7 صبح. در بین کار نیمساعت هم وقت استراحت وچایی ،نهار و شام در نظر گرفته شده است (4).

 

 

4- برنامه نوبت کاری  هفت روز کار 10 ساعته: (1)

این برنامه شامل 10 ساعت کار مداوم روزانه در هفت روزهفته وسپس هفت روز تعطیل پی در پی میباشد.معمولا کار توسط دو گروه از کارکنان که جایگزین هم می شوند انجام شده واز روز شنبه تا جمعه ادامه دارد.

نوبت کاری :45/6 صبح تا 15/5 عصر ،45/12 ظهر تا 30/23 شب و15/21 شب تا 45/7 صبح می باشد.

n   مزایای این روش :

- استمرار در ارائه مراقبت

-انسجام در مراقبت در طی روز های هفته و نعطیلات

-بهبود ارتباطات

- اموزش مطلوب به بیمار به علت ارتباز بیشتر

-داشتن انعطاف بیشتر در برنامه ریزی مراقبت های پرستاری

- امکان برنامه ریزی برای زندگی شخصی با توجه به شیوه برنامه ریزی ساعات کار

-درک نیاز های بیمار به علت تماس طولانی

-افزایش رضایت کاری به علت داشتن فرصت کافی برای استفاده از دانش پرستاری

-امکان استراحت در فواصل طولانی در بین برنامه کار

همچنین نتایج تحقیقات نشان داده که در این نوع برنامه ریزی استفاده از مرخصی استعلاجی و ترک خدمت کمتر است هر چند انجام هفت روز کار متوالی نیازمند انگیزه قوی است.

 

5-چهار روز در هفته و 40 ساعت کار :

 پرستاران 40 ساعت کار در هفته را به مدت چهار روز انجام وسپس چند روز تعطیلند.مزایا :چند روز تعطیلی پشت هم باعث از بین رفتن خستگی می شود. چون تعداد پرستاران زیاد است انها می توانند از تعداد بیشتری از تعطیلات اخر هفته استفاده کنند وپوشش بخش بهتر صورت می گیرد.

معایب : امکان خستگی در پرستاران وجود دارد که باعث کاهش کیفیت مراقبت می شود.

6-برنامه نوبت کاری 10 ساعت کار روزانه به اضافه نوبت کاری 5  ساعته:

در این شیوه دو نوبت کاری 10 ساعته و یک نوبت کاری 5 ساعته در نظر گرفته می شود.چرخه برنامه به این صورت است :

دو روز کار 2روز تعطیل ، سه روز کار 2 روز تعطیل ،و دو روز کار 3 روز تعطیل .وظایف به وسیله دو گروه از کارکنان که مکمل یکدیگر هستند انجام می شود. وساعات کاری از 7صبح تا 5 بعداز ظهر و از 5 عصر تا 9 شب و از 9 شب تا 7 صبح روز بعد می باشد.

نتایج نشان میدهد که پرستاران جوان به علت وجود فرصت کافی برای انجام فعالیت های اجتماعی از این روش استقبال می کند .ولی باید توجه داشت که این روش با ایجاد خستگی سبب ارتبتط نارسا بین پرستار وپزشک و اسیب به استمرار مراقبت های پرستاری می شود .

باید توجه داشت که تامین نیرو در نوبت کاری 10 ساعته به هنگام غیبت پرستاران بسیار دشوار است که باعث دشوار شدن کار و تضعیف روحیه پرستاران می شود .

 

7- نوبت کاری 12 ساعته و 7 روز کار در هفته:

در این شیوه که شامل نوبت کاری 12 ساعته( از 30/7 صبح تا  7عصر)  است.مزایای این روش شامل :

n   بهره گیری بهتر از کارکنان پرستاری

n   صرفه جویی در وقت برنامه ریزان

n   کاهش هزینه ها

n   شناخت بهتر از بیماران به علت داشتن ارتباط طولانی تر

n   داشتن وقت کافی برای مطالعه پرونده بیماران و پذیرش ، بستری کردن و اموزش به بیماران تازه وارد

n   بهبود مناسبات کاری

n   فراهم شدن زمان کافی برای استراحت، تفریح و شروع کار با روحیه بهتر

n   ارتقا کیفیت مراقبت از بیماران به داشتن فرصت کافی

n   استمرار در مراقبت و برقراری ارتباط صحیص با بیماران

n   افزایش حس همکاری و کاهش تعارضات

n   کاهش دفعات گزارش دهی

n   افزایش طول مدت تعطیلی

v   مسئله مهم در این شیوه پرداخت اضافه کار است  همچنین برخی ازپرستاران این شیوه را خسته کننده تنش زا . ملال اور می دانند و معتقدند ساعات کار طولانی حوادث کاری و اشتباهات دارویی را افزایش می دهد.

برنامه بیلور  bayler:

مرکز بهداشت بیلور برنامه ساعات کاری متنوعی  تنظیم وتدوین کرده که باهمان نام شناخته شده است.

پرستاران در دو روز تعطیلات اخر هفته  روزانه 12 ساعت کار می کنند و دستمزد 36 ساعت را دریافت می کنند

یا در نوبت  شب ،کار کرده و 40 ساعت اضافه کار دریافت کرده

یادر 5 نوبت کاری 8 ساعته از دوشنبه تا جمعه کار میکنند .

n   در این روش نیاز به پرستاران بیشتری دارد ولی برای تکمیل کارکنان در اخر هفته مشکلی وجود ندارد.(1)

 

 

نوبت کاری ثابت( permanent shifts)
در این نوع برنامه ریزی از فشار روانی ، خستگی ، نارضایتی پرستارانی که در شیفت های سیار کار می کنند  کاسته شده. در این روش سعی می شود ساعات کاری مطابق با دلخواه پرستاران به انها واگذار شود.بطوری که بررسی ها نشان داده اند،نوبت کاری ثابت مشکلات پرستاری را در مسائل خانوادگی(بچه داری ،خانه داری، ادامه تحصیل و..) حل کرده است. معمولا در انتخاب پرستاران برای شیفت صبح، از پرستاران ارشد استفاده می شودومعمولا پرستاران تازه کاردر نوبت عصر وشب گمارده می شوند و از انجا که تازه کار و کم تجربه هستند نیاز به هدایت و سرپرستی بیشتری دارند و از انجا که در این نوبت های کاری سرپرستار حضور ندارد و سوپروایزرها هم به دلیل مشغله ریاد نمی توانند وقت کافی صرف هدایت این گروه کنند در نتیجه،ممکن ایت به کیفیت کار لطمه وارد شود.(1)

اما نکته دیگر که باید مورد توجه قرار بگیرد این است که  در نوبت کاری  ثابت پرستاران از چگونگی فعالیت همکارانشان در سایر نوبت کاری بی خبر می مانند .(2)

 

برنامه مستقل :یکی از خط مشی های جدید ،تنظیم ساعات کار توسط خود کارکنان است.پرستاران و سایر کارکنان بهداشتی با مشارکت یکدیگر برنامه ساعات کار را تنظیم و اجرا می کند .که نیاز به زمان کافی دارد.

به کارکنان فرصت داده می شود تا در طی این مدت درخواست های خود را در مورد روز،ساعات،روزهای تعطیلی،ارائه می کند.

 مزایا:   

n   پیدایش حس استقلا ل و روحیه همکاری در کارکنان پرستاری

n   افزایش رضایت کاری

n   افزایش همبستگی در بین کارکنان

n   بهبود روحیه کارکنان

n   کاهش غیبت ها و کاهش ترک خدمت

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست منابع :

 

1-حسینی .میر محمد :اصول مدیریت خدمات پرستاری ، چاپ اول، تهران: نشر و تبلیغ بشری:تحفه،.1386.صفحه 168-174.

2- لورای،داگلاس.ترجمه فاطمه،نیک شکرنیا.مدیر و رهبر اثربخش در پرستاری.تهران:بشری 1375.

3-Linda roussel with roussel c. swansburg ,and richard j. swansburg:management and leadership for nurse administrator.4th ed .sudbury,massachusetts.jones and bartt,2006.p. 253 -267

4-marquis,bessie L.and carol j.huston:leadership roles and management functions in nursing. 5th ed .lippincott williams&wilkins, 2006 .p.421-434

5- ایرانژاد پاریزی .مهدی، ساسان گستر. پرویز،سازمان و مدیریت از تئوری تا عمل. تهران .موسسه عالی بانکداری ایران.چاپ هشتم. 1382.

 

 

 تهیه این مطلب توسط  سر کار خانم  طاهره  سادات نیک بین خوش نظر صورت گرفته و تنظیم  و ویرایش توسط مهدی محبوبی نیا صورت گرفته است

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  جمعه بیست و هفتم دی 1387ساعت 1:14 قبل از ظهر  توسط mmahbobinia  |